HISTORIA WARSZAWSKIEGO ŚRÓDMIEŚCIA W KILKU UJĘCIACH

HISTORIA WARSZAWSKIEGO ŚRÓDMIEŚCIA W KILKU UJĘCIACH

W dniach 23.10 i 24.10 na warszawskim Śródmieściu odbyły się bezpłatne warsztaty fotograficzne, finansowane ze środków warszawskiego urzędu Dzielnicy Śródmieście.

W warsztatach wziął udział nadkomplet planowanej ilości uczestników. Zgłosiła się nadzwyczajna ilość chętnych. Nie udało nam się przyjąć wszystkich niestety ale jeszcze do Warszawy wrócimy.

Warsztaty poprowadził wrocławski fotograf Sławek Przerwa a przewodnikiem opowiadającym o odwiedzanych miejscach był Adrian Sobieszczański.

Uczestnicy każdego dnia przeszli inną historyczną trasą Śródmieścia. 23 października przeszli trasę zatytułowaną "Międzywojenne warszawskie Śródmieście", 24 października - "Warszawskim Traktem Królewskim".

Otrzymane od większości uczestników prace okazały się być tak niezwykłymi i pięknymi, że nie mogliśmy od nich oderwać oczu! Zobaczcie sami. Zapraszamy do galerii zdjęć uczestników warsztatów.

Prowadzący: Sławek Przerwa

Przewodnik (oraz tekst): Adrian Sobieszczański

MIĘDZYWOJENNE WARSZAWSKIE ŚRÓDMIEŚCIE

23.10.2021

Kamienica Próżna 9

Kamienica Zelmana Nożyka przy Próżnej 9 to jedna z najpiękniejszych kamienic tej części miasta. Budynek, zaprojektowany przez Franciszka Braumana, powstał w latach 1980-82. Nieruchomość należała do Naftala Perlmana i Zalmana Nożyka. Ten ostatni był fundatorem pobliskiej synagogi przy ulicy Twardej. W kamienicy znajdowało się mieszkanie właścicieli i mieszkania na wynajem. Przyziemie było zaś zajęte przez sklepy i zakłady. Jedno z pomieszczeń zajął skład wyrobów żelaznych Zelmana Nożyka. Przez wiele lat kamienica świeciła ceglanym murem. Kamienica w roku 1987 została wpisana do Rejestru Zabytków. Odnowiona w latach 2011-13 jest prawdziwą ozdoba ulicy Próżnej.

Fot. Marta Zdrojewska - Polowczyk

Fot. Kaja Krawczyk

Fot. Agnieszka Głogosz

Fot. Joanna Bensari

Fot. Kaja Krawczyk

Fot. Joanna Bensari

Fot. Małgorzata Kubacka

Fot. Marta Zdrojewska - Polowczyk

Fot. Oleh Hordiiuk

Fot. Radosław Biernat

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Tomasz Bilski

Fot. Agnieszka Głogosz

PAST (Cedergren)

Budowa nowego gmachu spółki „Cedergren” w Warszawie była związana ze stale powiększającą się liczbą abonentów telefonicznych. W czasie przystąpienia do budowy w mieście działało prawie 8 tys. telefonów, a liczba ta wzrosła w przeddzień wojny do ponad 30 tys. Sama firma, na której czele stał Henrik Tore Cedergren, już w 1901 r. przejęła warszawską sieć telefoniczną, działającą do tej pory na koncesji Bella. Nowy gmach zaplanowano wznieść przy ul. Zielnej 39, obok istniejącej od 1904 r. wcześniejszej, zaprojektowanej przez Isaka Gustafa Clasona i Bronisława Brochwicz-Rogoyskiego, siedziby firmy i centrali telefonicznej. Prace, rozpoczęte w marcu 1908 r., przebiegały dość sprawnie. Do wczesnej jesieni wzniesiono aż pięć pięter, zaś do zimy 1909 r. udało się dojść do górnego tarasu. W roku 1910 trwały prace wykończeniowe. W chwili zakończenia prac „baszta Cedergrenu” stała się najwyższym budynkiem w Europie, oczywiście pomijając wieże kościelne. „Cedergren” górował nad Europą do czasu oddania do użytku Royal Livr Building w Liverpoolu, natomiast nadal pozostawał najwyższym budynkiem na terenie Cesarstwa Rosyjskiego.

Fot. Agnieszka Głogosz

Fot. Cezary Małecki

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Joanna Bensari

Fot. Kaja Krawczyk

Fot. Małgorzata Kubacka

Fot. Oleh Hordiiuk

Fot. Radosław Biernat

Zachęta

Projekt gmachu Zachęty wyłoniono w konkursie architektonicznym. Jego projektantem jest wybitny architekt - Stefan Szyller. Budowa gmachu rozpoczęła się w roku 1898, a ukończony gmach otwarto w grudniu 1900 roku. Ten reprezentacyjny gmach powstał w stylu akademickiego renesansu włoskiego i był wzorowany na Palazzo dell' Esposizzione w Rzymie. W 1903 dobudowano południowe skrzydło wystawowe. Dekoracje rzeźbiarskie są dziełem Zygmunta Otto. W tympanonie dostrzec można grupę rzeźbiarską Geniusza Potęgi Sztuki w otoczeniu alegorii Piękna i Prawdy. Zachęta jest też symbolem polskich sporów politycznych lat 20. To tutaj w grudniu 1922 roku Eligiusz Niewiadomski zastrzelił prezydenta Gabriela Narutowicza. W 1939 roku gmach był świadkiem ratowania polskich dzieł sztuki oraz ochrony ich przed dostaniem się w ręce niemieckie. Wśród dzieł była miedzy innymi „Bitwa pod Grunwaldem” Jana Matejki. Zniszczony nieznacznie podczas wojny gmach, odzyskał po niej swój pierwotny charakter.

Fot. Agnieszka Głogosz

Fot. Cezary Małecki

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Cezary Małecki

Fot. Joanna Bensari

Fot. Kaja Krawczyk

Fot. Małgorzata Kubacka

Fot. Marta Zdrojewska - Polowczyk

Fot. Oleh Hordiiuk

Fot. Radosław Biernat

Fot. Oleh Hordiiuk

Fot. Tomasz Bilski

Fot. Agnieszka Głogosz

Fot. Małgorzata Kubacka

Kamienica Heurichowska

Kamienica Krasińskich zwana jest także kamienicą Raczyńskich albo Heurichowską. Zaprojektował ją Jan Heurich młodszy i Artur Goebel. Dom u zbiegu pl. Małachowskiego i Traugutta powstał w latach 1907-1910 i jest przykładem wczesnomodernistycznej kamienicy czynszowej z typowo handlowym przyziemiem. Wyróżnia się gigantycznymi witrynami, dawniej zajmowanymi przez sklepy. Tutaj miał swoją siedzibę słynny Magazyn Mebli Zdzisława Szczerbińskiego, uwieczniony w filmie „Jego Ekscelencja Subiekt” z Iną Benitą i Eugeniuszem Bodo w rolach głównych. Witryny , które zniknęły podczas powojennej przebudowy Bohdana Pniewskiego, po ostatnim remoncie zostały odtworzone. Kamienica utrzymana w stylu empirowego wczesnego modernizmu była jedną z najnowocześniejszych w Warszawie przed 1914 rokiem. Dla powojennych architektów była inspiracją dla powstającej marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej.

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Joanna Bensari

Grób Nieznanego Żołnierza

Jedyna zachowana część dawnego Pałacu Saskiego. Pałac, będący monarszą rezydencją królów z dynastii Sasów w połowie XIX wieku, został przebudowany w stylu klasycystycznym. Przebudowa kierowana przez Adama Idzikowskiego zmieniła zupełnie jego wygląd. Dwa gigantyczne skrzydła spięto kolumnadą, zapewniającą komunikację między placem a ogrodem. Prywatny budynek, własność rosyjskiego kupca Iwana Skwarcowa po odzyskaniu przez Polskę Niepodległości, stał się siedzibą Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. W roku 1925 w środkowej arkadzie kolumnady ulokowano Grób Nieznanego Żołnierza. Po wysadzeniu w powietrze pałacu, zachowana częściowo kolumnada GNŻ została zrekonstruowana i pozostawiona w formie trwałej ruiny. Przy Grobie płonie wieczny znicz oraz pełniona jest wieczna warta żołnierzy Wojska Polskiego.

Fot. Cezary Małecki

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Joanna Bensari

Fot. Radosław Biernat

Fot. Tomasz Bilski

Fot. Małgorzata Kubacka

Fot. Oleh Hordiiuk

Fot. Kaja Krawczyk

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Cezary Małecki

Fot. Agnieszka Głogosz

Kościół ewangelicki Św. Trójcy

Wzniesiona w latach 1777-81 ewangelicka świątynia uzmysławia nam, jak różnorodnym etnicznie i wyznaniowo miastem była Warszawa. Kościół zaprojektowany na planie centralnym to dzieło Szymona Bogumiła Zuga. Budynek ma wysokość 58 metrów, zaś średnica rotundy wynosi 33,4 metra. Ewangelicka świątynia przez dziesięciolecia górowała nad okolicą. Ze świątynią związany jest między innymi Fryderyk Chopin. To w jej murach grał dla samego cara Aleksandra I. Koncert kompozytora tak spodobał się władcy, że podarował mu pierścień z brylantem. Budynek do dzisiaj zachował niesamowita akustykę. Świątynia spłonęła trafiona pociskiem 16 września 1939 roku. Odbudowano go na przełomie lat 40. i 50. To z latarni jego kopuły gen. Józef Bem obserwował ruchy armii rosyjskiej w roku 1831. W latach 50. XIX wieku z tego samego miejsca jeden z pierwszych fotografów Warszawy - Karol Beyer - wykonał fotograficzną panoramę miasta.

Fot. Cezary Małecki

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Marta Zdrojewska - Polowczyk

Fot. Radosław Biernat

Fot. Tomasz Bilski

Prudential

Prudential powstał w latach 1931–1934. Autorem projektu był Marcin Weinfeld, zaś spawano-nitowany szkielet jest dziełem Stefana Bryły i Wenczysława Poniża. Najwyższy budynek w ówczesnej Warszawie i drugi pod względem wysokości w Europie stanął na skrzyżowaniu ulicy Świętokrzyskiej i placu Napoleona. Był siedzibą angielskiego Towarzystwa Ubezpieczeń „Prudential”. Trzon budynku stanowiła wieża wznosząca się na wysokość 16 pięter. Uzupełnieniem bryły budynku były trzy skrzydła wokół wewnętrznego dziedzińca. Funkcjonalistyczną bryłę ożywiały pionowe pilastry, natomiast wejście zostało zaakcentowane oszczędnym, zgeometryzowanym portykiem sięgającym pierwszego piętra. Nad wejściami bocznymi znalazły się płaskorzeźby będące alegoriami Przemysłu i Handlu dłuta Ryszarda Moszkowskiego. W 1936 roku na dachu budynku zainstalowano antenę służącą pierwszym próbom telewizji, której stałe pasmo zaplanowano na rok 1942. 1 sierpnia 1944 nad zdobytym przez żołnierzy batalionu „Kiliński” Prudentialem zawisła polska flaga, a jego mury stały się powstańczą redutą.

Fot. Cezary Małecki

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Joanna Bensari

Fot. Agnieszka Głogosz

Fot. Małgorzata Kubacka

Fot. Marta Zdrojewska - Polowczyk

Fot. Oleh Hordiiuk

Fot. Radosław Biernat

Fot. Tomasz Bilski

Kamienica Wedla przy Szpitalnej

Zaprojektowana przez Franciszka Braumana kamienica powstała w roku 1893 u zbiegu ulicy Szpitalnej i Hortensji. Wcześniej w tym miejscu istniała już fabryka czekolady. Chociaż fabryka w latach 20. została przeniesiona na Kamionek, to w przyziemiu kamienicy pozostał sklep. Przychodził tu Prus, Sienkiewicz, Iwaszkiewicz czy Charles de Gaulle. Podczas Powstania zniszczone zostało skrzydło kamienicy od ulicy Hortensji. Po wojnie, zanim zabrano kamienicę Janowi Wedlowi, zdążył odremontować zniszczoną cześć domu. Chociaż odbudowana fasada została uproszczona, kamienica ta jest jedną z nielicznych ocalałych kamienic warszawskiego Śródmieścia Północnego. W roku 1997 Sklep i Pijalnię Czekolady Wedla zostały uznane za jedne z najbardziej magicznych miejsc w Warszawie.

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Małgorzata Kubacka

Fot. Oleh Hordiiuk

Fot. Cezary Małecki

Bank pod Orłami

Bank pod Orłami to jedno z najwspanialszych dzieł polskiego wczesnego modernizmu. Dawniej w tym miejscu

mieścił się cmentarz pobliskiego Szpitala Dzieciatka Jezus. Po jego parcelacji na tym terenie wzniosły się

zabudowania warszawskiego City. Budynek, przy skrzyżowaniu ulic Jasnej i Zgoda, został zaprojektowany

przez Jana Heuricha. Chociaż budowę rozpoczęto jeszcze w 1912 roku, ukończenie tego pomnika spółdzielczości

nastąpiło dopiero w czasie I Wojny Światowej. Jego bryła wyróżnia się rzeźbami orłów, wieńczących narożne

wieżyczki. Są one dziełem Zygmunta Otto – popularnego i wziętego rzeźbiarza, pracującego w Warszawie.

Ozdobą gmachu był holl kasowy nakryty szklanym sufitem. Na fasadzie znalazły się płaskorzeźby, odnoszące

się do pracy fizycznej czy rolnictwa. Przed II Wojną gmach poprzedzał zielony skwer, nadający temu miejscu

wielkomiejskiego charakteru.

Fot. Cezary Małecki

Fot. Radosław Biernat

Fot. Agnieszka Głogosz

POZOSTAŁE ZDJĘCIA

Fot. Agnieszka Głogosz

Fot. Cezary Małecki

Fot. Grzegorz Trynkiewicz

Fot. Cezary Małecki

Fot. Kaja Krawczyk

Fot. Małgorzata Kubacka

Fot. Marta Zdrojewska - Polowczyk

Fot. Oleh Hordiiuk

Fot. Radosław Biernat

Fot. Tomasz Bilski

WARSZAWSKI TRAKT KRÓLEWSKI

24.10.2021

Zamek Królewski

Dawna siedziba książąt Mazowieckich, władających niepodległym Mazowszem, rezydencja królewska odwiedzana przez Jagiellonów i w końcu siedziba polskich władców. Dzisiejszy kształt zamek zyskał w czasach Wazów. Jego najbardziej charakterystycznym elementem jest wieża zegarowa, nakryta barokowym hełmem. Z wieży zegarowej codziennie o 11:15 wygrywany jest Hejnał Miasta Stołecznego Warszawy, zaczynający się od pierwszych taktów Warszawianki Karola Kurpińskiego. To właśnie o tej godzinie 17 września 1939 roku zatrzymały się wskazówki zegara na płonącej wieży zegarowej. Zamek, będący świadkiem polskiej historii, miejscem sejmów czy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, siedziba polskich władców został zniszczony podczas wojny. Odbudowany w latach 70. i 80. XX wieku jest dzisiaj Pomnikiem Historii i Kultury Narodowej.

Fot. Krzysztof Garwacki

Fot. Krystyna Janiszewska

Fot. Kasia Badowska

Fot. Graza Bednarek

Fot. Patrycja Winnicka

Fot. Ewa Siwecka

Fot. Magda Bieńkowska

Fot. Robert Dziedzic

Fot. Katarzyna Mirecka

Fot. Magda Bieńkowska

Fot. Konrad Rzymski

Fot. Krystyna Janiszewska

Fot. Monika Gliga

Fot. Ewa Siwecka

Fot. Graza Bednarek

Kolumna Zygmunta

Pochodzący z połowy XVII wieku pomnik Zygmunta II Wazy to pierwszy świecki pomnik w stolicy i jeden z symboli miasta. Jego pomysłodawcą był syn Zygmunta, Władysław IV Waza. Chciał w ten sposób uczcić ojca i uczynić z pomnika element dynastycznej propagandy Wazów nad Wisłą. Zygmunt, trzymający w rękach szablę i krzyż, stoi na 22-metrowej kolumnie. Zygmunt był pierwszą osoba świecką ustawiona na tak wysokiej kolumnie - dawniej kolumny zarezerwowane były dla Matki Boskiej bądź świętych kościoła katolickiego. Ta, którą widzimy dziś, jest trzecią z rzędu. Pierwsza z tzw. zlepieńca świętokrzyskiego przywędrowała do Warszawy Wisłą, będąca najwygodniejszą i najbezpieczniejszą drogą dawnej Rzeczypospolitej. Kolumnę wymieniono pod koniec XIX wieku na granitową. Roztrzaskana podczas Wojny kolumna, razem ze swoją poprzedniczką, spoczywa dzisiaj obok zamku. Legenda mówi, że jeśli Zygmunt opuści szablę, to znak, że Warszawie grozi niebezpieczeństwo. Szabla trzymana ostrzem do góry informuje, że miastu z pewnością nic nie zagraża.

Fot. Graza Bednarek

Fot. Kasia Badowska

Fot. Katarzyna Tokarzewska

Fot. Krystyna Janiszewska

Fot. Krzysztof Garwacki

Fot. Magda Bieńkowska

Fot. Graza Bednarek

Fot. Monika Gliga

Fot. Robert Dziedzic

Rynek Starego Miasta

Warszawskie Stare Miasto to miejsce spacerów warszawiaków i turystów. Dawny bogaty ośrodek życia społecznego w I poł. XIX wieku zaczął podlegać postępującej pauperyzacji. Przyczyniło się do tego między innymi przesuwanie się centrum miasta na południe. Stare Miasto, wraz ze swoją zabudową, zostało sprowadzone do rangi dzielnicy ludności ubogiej, gdzie pomieszczenia dawnych składów drogocennych tkanin, towarów kolonialnych, czy zakładów zegarmistrzowskich zastępowały jatki rzeźników, drobne zakłady rzemieślnicze czy popularne wówczas małe handelki. Tylko gdzieniegdzie na jego terenie zostały dawne gastronomiczne zakłady, jak Winiarnia Fukierów, częściej jednak można było spotkać tanie cukiernie czy sklepy z kawą. Stare Miasto zaczęło odradzać się w okresie dwudziestolecia, któremu kres położyła wojna i zniszczenie staromiejskiego ośrodka. Spalone podczas Powstania kamienice zrekonstruowano w okresie powojennym. Dziś zajmowane są przez lokale gastronomiczne, sklepy, muzea. Warszawskie staromiejskie kamienice, zachwycają kolorystyką oraz bogatym ornamentem. Przyciągają wzrok sgraffitami, portalami oraz attykami.

Fot. Katarzyna Tokarzewska

Fot. Beata Mizerska

Fot. Ewa Siwecka

Fot. Graza Bednarek

Fot. Kasia Badowska

Fot. Katarzyna Mirecka

Fot. Katarzyna Tokarzewska

Fot. Konrad Rzymski

Fot. Krystyna Janiszewska

Fot. Krzysztof Garwacki

Fot. Magda Bieńkowska

Fot. Patrycja Winnicka

Fot. Beata Mizerska

Fot. Robert Dziedzic

Pomnik Jana Kilińskiego na Podwalu

Pomnik bohaterskiego szewca, stojącego na czele warszawskiej insurekcji 1794 roku. Na swoje upamiętnienie Kiliński musiał czekać do 1935 roku, kiedy to na Placu Krasińskich odsłonięto pomnik dłuta Stanisława Jackowskiego. Kiliński w narodowym stroju z szablą w ręku stał tam do 1942 roku, gdy w wyniku odwetu za kradzież tablicy z pomnika Kopernika, pomnik został schowany przez Niemców w podziemiach Muzeum Narodowego. Po wojnie ustawiono go na Podwalu w miejscu po tzw. piekiełku, czyli placyku, na którym w dawnej warszawie wykonywano wyroki śmierci. Monument jest jednym z nielicznych które przetrwały zawieruchę II Wojny Światowej.

Fot. Krzysztof Garwacki

Fot. Monika Gliga

Fot. Graza Bednarek

Fot. Katarzyna Mirecka

Pałac Paca na Miodowej

Chociaż wszyscy znają powiedzenie „Wart Pac pałaca, a pałac paca”, to nie odnosi się ono do warszawskiej rezydencji Paców. Wcześniejsza rezydencja Radziwiłłów, w której często bywał Stanisław August, od 1823 roku była własnością Ludwika Paca. Jeszcze w latach 20. XIX wieku rezydencja została przebudowana przez sprowadzonego do Warszawy, Henryka Marconiego – włoskiego architekta, który dał początek polskiej linii Marconich. Ten przebudował pałac w stylu klasycystycznym, a od ulicy Miodowej wzniósł monumentalną bramę. Bramę ozdobił fryz z płaskorzeźbą zatytułowana „Tytus Flamininus ogłaszający wolność miast greckich na igrzyskach w Koryncie”. Jego autorem jest wybitny rzeźbiarz, Ludwik Kauffmann. W odebranym Pacowi Pałacu w późniejszym czasie mieścił się Sąd Okręgowy. To tu sądzono zabójcę Gabriela Narutowicza, Eligiusza Niewiadomskiego, zaś w „Lalce” Bolesława Prusa w gmachu tym odbyła się licytacja kamienicy Łęckich. Obecnie jest siedzibą Ministerstwa Zdrowia.

Fot. Konrad Rzymski

Fot. Patrycja Winnicka

Fot. Magda Bieńkowska

Fot. Monika Gliga

Fot. Robert Dziedzic

Pałac Branickich

Pałac znajdujący się w Warszawie przy ul. Miodowej 6. Wybudowany w bezpośrednim sąsiedztwie Zamku Królewskiego. Wprzeszłości należał do najbogatszych rezydencji magnackich w stolicy.

Fot. Magda Bieńkowska

Fot. Konrad Rzymski

Fot. Kasia Badowska

Fot. Beata Mizerska

Fot. Monika Gliga

Fot. Patrycja Winnicka

Fot. Robert Dziedzic

Teatr Wielki

Monumentalny, klasycystyczny gmach teatru jest działem Antonia Corazziego, włoskiego architekta sprowadzonego do Warszawy przez Stanisław Staszica. Gmach odwoływał się najlepszych gmachów teatralnych I połowy XIX wieku. Wieńcząca fasadę Kwadryga Apollina, chociaż zaprojektowana przez Corazziego, znalazła się tam dopiero w początku XXI wieku. Identyczne grupy rzeźbiarskie wieńczyły gmachy teatralne w Moskwie i Petersburgu, a na jej umieszczenie przez lata nie zgadali się Rosjanie. W gmachu tętniło życie towarzyskie i kulturalne. Teatr był platformą kontaktów towarzyskich w Warszawie w XIX i XX wieku. Gmach, odbudowany po wojnie ze zniszczeń, został powiększony. Projekt przebudowy sporządził Bohdan Pniewski. Scena gmachu jest największą w Europie. Dzisiaj nie każdy wie, że na jego scenie zmieściłaby się cała mediolańska La Scala.

Fot. Ewa Siwecka

Fot. Krystyna Janiszewska

Fot. Krzysztof Garwacki

Fot. Magda Bieńkowska

Fot. Robert Dziedzic

Fot. Monika Gliga

Fot. Patrycja Winnicka

Fot. Robert Dziedzic

Fot. Patrycja Winnicka

Fot. Beata Mizerska

Fot. Patrycja Winnicka

Fot. Beata Mizerska

Fot. Patrycja Winnicka

Fot. Konrad Rzymski

Krakowskie Przedmieście

Fot. Kasia Badowska

Fot. Krystyna Janiszewska

Fot. Magda Bieńkowska

Fot. Krzysztof Garwacki

Fot. Ewa Siwecka

Fot. Monika Gliga

Fot. Robert Dziedzic

Fot. Ewa Siwecka

Fot. Katarzyna Mirecka

Brama Uniwersytetu Warszawskiego

Brama, wiodąca na teren campusu uniwersyteckiego, stoi w miejscu, gdzie wcześniej stała brama umieszczona pomiędzy pałacem Uruskich i szpitalem św. Rocha. Jej twórcą był projektant biblioteki uniwersyteckiej, Stefana Szyller. Brama składa się z czterech filarów, ale przelot jest ujęty dwoma środkowymi, w którego niszach umieszczono postacie Ateny trzymającej w ręku hełm oraz Urani z bryłą uranu. Wykonanie rzeźb powierzono Zygmuntowi Langmanowi. Były one wzorowane na oryginałach z Muzeów Watykańskich. Środkowe filary zdobią żeliwne lampy, zaś filary skrajne wieńczą wazy. Herb Uniwersytetu, czyli orzeł z kręgiem pięciu gwiazd, będących symbolem pięciu wydziałów, został tu umieszczony w roku 1916. Zniszczone w czasie wojny pełnoplastyczne rzeźby odtworzono w latach 80. Wtedy też wróciły na bramę Uniwersytetu.

Fot. Monika Gliga

Fot. Patrycja Winnicka

Fot. Robert Dziedzic

Fot. Magda Bieńkowska

Fot. Ewa Siwecka

Fot. Kasia Badowska

Foksal 13 i 15

Foksal to enklawa zabytkowej zabudowy warszawskiego Śródmieścia. W miejscu dawnego ogrodu spacerowego na przełomie XIX i XX wieku powstała reprezentacyjna zabudowa, która szczęśliwie w dużej mierze przetrwała do dnia dzisiejszego. Kamienice projektowali tu Bronisław Brochwicz-Rogoyski czy Artur Otton Spitzbarth. Ten ostatni był autorem projektu dwóch sąsiadujących ze sobą kamienic pod nr 13 i 15. Eklektyczne, luksusowe domy czynszowe powstały w latach 1895-98. W okresie dwudziestolecia kamienica pod nr 13 stała się własnością Jana Wedla, który z pomocą Zdzisława Męczeńskiego zmodernizował jej wygląd. Oprócz nowego wyglądu fasady, kamienica uzyskała też pierwszą w Warszawie panoramiczną windę. W ostatnich latach prowadzono pracę nad kamienicą, podczas których przywrócono jej pierwotny wygląd fasady.